مثلث تابشتاني تشكيل شده از سه ستاره ي پر نور شب هاي تابستان كه هر يك از اين ستاره ها مربوط به يك صورت فلكي مي باشند.
ستاره هاي آلفاي شلياق & آلفاي دجاجه و آلفاي عقاب & سه راس اين مثلث را تشكيل مي دهند.هر يك از اين سه ستاره نام خاص ديگري نيز دارند.به آلفاي شلياق " نسر واقع - Vega " & به آلفاي دجاجه " دنب - ردف - Deneb " و به آلفاي عقاب " نسر طائر- Altair "مي گويند.
كهكشان راه شيري از ميان اين مثلث عبور مي كند كه در عكس زير هاله ي كهكشان راه شيري به تصوير كشيده شده است.اين هاله فقط در مكان هايي كه به دور از آلودگي هاي نوري باشد به صورت يك هاله ي بسيار زيبا قابل رويت است.
براي يافتن مثلث تابستاني كافي است تا اندكي در آسمان تابستان تمركز كنيم و 3 ستاره ي پر نور آن را تشخيص بدهيم.براي حصول اطمينان از صحت اتنخاب خود ، بايد سه صورت فلكي شلياق ، عقاب و دجاجه را به خوبي بشناسيم.
********
شلياق ( چنگ رومي – Lyr – Lyra ) :
يكي از صور فلكي كوچك و زيباي آسمان شلياق نام دارد.كه به شكل چنگ يا سازي در نظر گرفته مي شود.
طبق اساطير يوناني ، هرمس ( Hermes ) که در بين رومی ها با نام " مركوري " مشهور بود ، پیک خدایان بود.در روزي از روز ها كه براي تفريح به بيرون رفته بود، لاک پشتی را در ساحل پیدا کرد و از لاك پشت چنگ سحر آمیزی ساخت که بعد ها به دست ارفئوسorpheus) - مشهور به نیمه خدای چنگ نواز) افتاد و او چنگ را نواخت تا نیروهای هادس Hades) – مشهور به خدای عالم ارواح و برادر زئوس) را جادو کند تا همسر دوست داشتنی او ، ایوریدیس ( Eurydice ) را آزاد نماید.
معمولا براي پيدا كردن شلياق در آسمان از ستاره ي آلفاي اين صورت فلكي استفاده مي كنند.اين ستاره با نام نسر واقع ( Vega – در عربي به معناي كركس نشسته ) به عنوان پنجمين ستاره ي درخشان آسمان و دومين ستاره ي پر نور نيم كره ي شمالي محسوب مي شود.قدر اين ستاره 03/0 و در فاصله ي 26 سال نوري از ما است . همچنين اين ستاره يه عنوان يكي از همسايه هاي خورشيد شمرده مي شود.چرا كه تنها 27 سال نوري از آن فاصله دارد.
اما براي يافتن شلياق ، نمي توان تنها به درخشندگي نسر واقع افاقه كرد.چون احتمال اينكه چشم در تشخيص آن دچار اشتباه شود بسيار است.لذا براي حصول اطمينان از صحت يافتن شلياق از متوازي الضلاع كنار نسر واقع استفاده مي كنند . در شكل زير اين متوازي الاضلاع قابل مشاهده است.
ستاره بتا تا زمین 300 سال نوری فاصله دارد و به عنوان اولين ستاره ی گرفتی محسوب می شود. دو ستاره آن چنان به هم نزدیکند جریان های گاز داغ از آنها به بیرون پرتاب می شود و بتا دارای قدر متغیر از 3/3 تا 3/4 در مدت 9/12 روز است.
*********
دجاجه ( قو - ماکیان Cyg - ) :Cygnus -
دجاجه صورت فلكي روشن و وسيعي است كه شكل ظاهري آن به صورت پرنده اي است با بال هاي بر افراشته و گردني دراز .
دجاجه به علت قرار گرفتن در كهكشان راه شيري داراي خوشه هاي ستاره اي فراوان به همراه سحابي هاي زيادي مي باشد.
آلفاي دجاجه " دنب – ردف - Deneb " نام دارد كه در عربي به معناي دم است.اين ستاره ي ابرغول با قدر 3/1 يكي از درخشانترين ستاره هاي كهكشان راه شيري است و درخشندگي اش حدود 60000 برابر خورشيد است. اگر اين ستاره در فاصلة نزديكي قرار مي گرفت، شب هاي ما را همچون روز روشن مي كرد. اما اكنون در فاصلة 1500 سال نوري از ما به صورت ستاره اي با قدر 3/1 ديده مي شود.
ستاره ي بتا ، ستاره اي دوتايي و بسيار زيبا با نام منقار دجاجه ، با فاصله ي 390 سال نوري مي باشد. با چشم مسلح نمي توان زيبايي هاي اين ستاره دوتايي را ديد. ولي اگر با تلسكوپ به آن بنگريم ، دو ستاره با رنگ هاي طلايي و آبي مي بينيم كه شايد به سختي بتوانيم چشم از اين ستاره ي زيبا برداريم!
در تصوير زير ستاره هاي اين صورت فلکی را مي توان ديد.
********
عقاب ( Aquila – Aqi ) :
صورت فلكي عقاب را در جهان غرب ، از 1200 سال قبل از ميلاد به عنوان يك پرنده مي شناختند كه در امتداد راه شيري تابستانه قرار گرفته است.
ستاره ي آلفاي عقاب از جمله ستاره هاي درخشان آسمان و در وسط سه ستاره ي تشكيل دهنده ي بال عقاب قرار گرفته است. اين ستاره را با نام هاي " روشن الطير – نسر طائر – Altair " نيز مي خوانند. اين ستاره با قدر 8/0 به عنوان يازدهمين ستاره ي درخشان آسمان شب و يكي از سه راس مثلث تابستاني محسوب مي شود.
حال كه با مثلث تابستاني آشنا شديد ، يك عكس از آسمان را در اين پست قرار مي دهيم . سعي كنيد كه سه صورت فلكي ياد شده را در اين عكس بيابيد.به عنوان تمرين ، كار مفيدي است! پیشنهاد می کنیم که این عکس را ذخیره و سپس با اندزه های بزرگ تر نظاره گر باشید .
