جبار - سگ بزرگ - سگ کوچک

جبار (Orion) :

صورت فلکی جبار یکی از زیبا ترین صور آسمان شب می باشد که در طول زمستان در حدود ساعت 10 شب در آسمان نمایان است. نام های دیگر این صورت شکارچی یا بزرگ منش است.

 

                   

 

شکارچی طوری در آسمان قرار گرفته که گرز و سپر خود را به همسا یه اش ، گاو یا ثور نشان می دهد. بر اساس اسطوره های قدیمی جبار، پسر پوزئیدون (فرمانروروای دریاها) محسوب می شد که به دلیل غرور بیش از حد خود توسط نیش عقرب کشته شد.به همین دلیل به تقاضای معشوقه اش همواره در آسمان در مقابل عقرب قرار دارد ؛ در واقع وقتی عقرب از شرق طلوع می کند ، جبار در قسمت غربی آسمان است.

                   

جبار شامل ستاره های درخشان فراوانی است.ستاره ی آلفای آن (ابط الجوزا – Betelgeuse) ستاره ای قرمز رنگ از قدر ۵/۰ است که در فاصله ی 310 سال نوری از زمین قرار گرفته است. جالب توجه است که قطر این ستاره از مدار مریخ به دور خورشید بزرگ تر است. ستاره ی بتای آن نیز یکی از ستاره های درخشان آسمان با قدر ۱/۰ و فاصله ی 910 سال نوری است.

از اجرام غیر ستاره ای موجود در این صورت فلکی می توان از سحابی های M42 و M43 نام برد که نام های آن ها به ترتیب "سحابی بزرگ جبار" و "سحابی سر اسب" می باشد.

 

 

کلب اکبر (Canis Major) و کلب اصغر (Canis Minor):

صورت های کلب اکبر و کلب اصغر نماینده ی دو سگی هستند که شکارچی را دنبال می کنند. در نقشه های قدیمی سگ طوری نشان داده می شده که بر پای عقبی خود ایستاده بود.

 

 

ستاره ی آلفای کلب اکبر – شعرای یمانی (Sirius) – که پر نور ترین ستاره ی آسمان شب است ، دارای قدر ۴۴/۱- و فاصله ی آن از ما فقط 8/8 سال نوری است. (پنجمین ستاره ی نزدیک به منظومه ی شمسی) این ستاره دارای همدمی از نوع "کوتوله ی سفید" (White Duarf) می باشد.

 

ستاره ی آلفای کلب اصغر – شعرای شامی (Procyon) – قدرش ۴/۰ و فاصله اش ۴/۱۱ سال نوری است.

 

آلفا های این سه صورت فلکی زمستانی مثلثی را تشکیل می دهدند که به "مثلث زمستانی" معروف است.